• Română
  • Lietuviškai
  • English
  • Polski
  • Home /Poradnik /Enkeltpersonforetak (EPF), czyli własna działalność gospodarcza

    F

    irma mająca tylko jednego właściciela, prowadzona na własny rachunek i na własną odpowiedzialność. Właściciel ponosi całkowitą odpowiedzialność za ekonomiczne zobowiązania firmy. Nie oddziela się majątku firmy od majątku prywatnego.

    To warto wiedzieć o EPF:

      • nie ma wymogu kapitału startowego,
      • firmę może założyć tylko jedna osoba,
      • małżonkowie mogą prowadzić firmę wspólnie, ale nie mogą się wzajemnie zatrudniać,
      • właściciel ponosi całkowitą odpowiedzialność finansową,
      • rejestracja firmy jest bezpłatna, z wyjątkiem sytuacji, kiedy mamy do czynienia z handlem lub kiedy firma zatrudnia więcej niż 5 pracowników,
      • jest to najpopularniejsza forma firmy dla osób chcących rozpocząć pracę na własny rachunek,
      • osoba zakładająca firmę musi być pełnoletnia,
      • firma musi posiadać adres w Norwegii,
      • podatek, który płaci osoba prowadząca własną działalność to 27% (próg pierwszy),
      • składka zus jest także obliczana procentowo i wynosi 11,4 %,
      • koszt: 2265 NOK w przypadku rejestracji elektronicznej, 2832 NOK w przypadku rejestracji na papierze.

    Wymóg rewizora (biegłego audytu) następuje w przypadku:

      • o ile firma osiąga roczne obroty powyżej 5 milionów NOK,
      • lub jej pracownicy wypracowują więcej niż 10 roboczolat,
      • lub kiedy suma aktywów przekroczy 20 milionów NOK.

    Przy rozstrzyganiu, czy daną osobę należy uznać za prowadzącą samodzielną działalność gospodarczą bierze się pod uwagę m.in. następujące czynniki:
    zasięg działalności,

      • czy osoba prowadząca działalność ponosi odpowiedzialność za jej rezultaty,
      • czy osoba ta zatrudnia pracowników najemnych lub korzysta z usług podwykonawców (freelancerów),
      • czy osoba ta prowadzi działalność ze stałego miejsca (siedziby firmy),
      • czy osoba ta ponosi ryzyko ekonomiczne prowadzenia działalności,
      • czy osoba ta korzysta z własnych środków finansowania.

    W przypadku kiedy:

      • klient ma jednego zleceniodawcę
      • fakturowane są tylko godziny pracy, a nie np. materiały,
      • klient ma niewielkie koszty związane z prowadzeniem swojej firmy,
      • firma ma niewielkie lub żadne koszty materiałowe,
      • brak ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (ansvarsforsikring),

    władze skarbowe mogą orzec, przy okazji ewentualnej kontroli księgowej, że mamy do czynienia ze stosunkiem zatrudnienia i nie uznać aktywności zarobkowej za działalność gospodarczą.

    Taka sytuacja pociągnie za sobą następujące konsekwencje:

    • cały uzyskany dochód przestanie być uznawany za dochód z działalności, a zostanie uznany za pensję. W tej sytuacji pracodawca będzie musiał zapłacić arbeidsgiveravgift (część składki ZUS przypadająca na pracodawcę) od tej kwoty oraz wynagrodzenia urlopowe (feriepenger).
    • koszty nie będą mogły zostać odliczone, a ewentualny naliczony VAT będzie musiał zostać zwrócony.

     

    Podatek firm jednoosobowych (podatek zaliczkowy)

    Właściciel firmy jednoosobowej (enkeltpersonforetak – EPF) jest osobiście odpowiedzialny za opłacanie podatku firmy. Firma nie jest odrębnym podmiotem prawnym.
    Właściciel firmy płaci podatek zaliczkowy za każdy z okresów zaliczkowych, od kiedy tylko firma zaczyna osiągać dochody. Urząd skarbowy przesyła w tym celu cztery razy do roku formularze wpłaty.
    To urząd skarbowy wylicza, jak dużą zaliczkę należy zapłacić, a wyliczenia oparte są o wynik finansowy firmy z poprzedniego roku, jednak właściciel firmy ma prawo wystąpić – w dowolnym momencie roku – o zmianę wysokości pozostałych rat podatku zaliczkowego.

    Aby właściciel nowej firmy jednoosobowej dostał z urzędu formularze wpłaty podatku zaliczkowego, odpowiadające faktycznym dochodom firmy, musi sam wystąpić do urzędu z wnioskiem o ustalenie wysokości podatku zaliczkowego, określając jak dużego zysku (lub straty) spodziewa się w pierwszym roku działalności.
    Jeśli właściciel firmy nie prześle takiego wniosku, wysokość zaliczek albo zostanie ustalona przez urząd skarbowy uznaniowo (częstszy przypadek), albo firma w pierwszym roku działalności nie będzie płaciła zaliczek, a należny podatek uiści dopiero po finalnym rozliczeniu danego roku (rzadszy przypadek).
    Jeśli współmałżonek właściciela pracuje w firmie, nie wypłaca mu się pensji, lecz zysk bądź strata firmy dzielona jest pomiędzy obydwoje małżonków. Przy podziale zysku/straty należy uwzględnić całościowy wkład pracy każdego z nich.

    Należy pamiętać, że wyjęcie środków/przelanie pieniędzy z firmy na rzecz właściciela lub jego/jej współmałżonka, jako wynagrodzenie za wykonywaną na rzecz firmy pracę, nie jest traktowane jako koszt płacowy, nie wpływa zatem na wynik finansowy firmy i wysokość dochodu do opodatkowania.
    Wynik finansowy staje się podstawą do wyliczenia dochodu osobistego, który z kolei jest podstawą do wyliczenia należnego podatku dochodowego oraz składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy.

    Podatek i składkę nalicza urząd skarbowy, ale ściąga je urząd poborcy podatkowego w danej gminie.